چرا لثه‌هایم درد می‌کنند؟ علل، تسکین و پیشگیری

چرا لثه‌هایم درد می‌کنند؟ این سؤالی است که بسیاری از ما در برهه‌ای از زندگی از خود پرسیده‌ایم. درد لثه یک مشکل شایع است که می‌تواند ناشی از شرایط مختلفی باشد. این درد می‌تواند از یک ناراحتی خفیف تا ناراحتی شدیدی که در غذاخوردن، صحبت‌کردن و حتی خوابیدن اختلال ایجاد می‌کند، متغیر باشد.

درد لثه می‌تواند ناشی از مسواک‌زدن خشن، بیماری لثه، آفت دهان، مصرف دخانیات، آلرژی، سوختگی، تغییرات هورمونی، آبسه دندان، دندان‌مصنوعی، کمبود ویتامین یا سرطان دهان باشد. هر یک از این علل علائم و درمان‌های خاص خود را دارند.

فهمیدن اینکه چرا لثه‌هایتان درد می‌کند، اولین قدم برای یافتن تسکین و حفظ سلامت دهان و دندان است. در بخش‌های بعدی، عمیق‌تر به علل درد لثه، علائم همراه آن و گزینه‌های مختلف درمانی موجود خواهیم پرداخت.

به یاد داشته باشید، اگرچه این مقاله از مرکز دندانپزشکی دیجیتال دکتر فرهاد اسماعیلی در اصفهان، اطلاعات عمومی ارائه می‌دهد، اما اگر درد مداوم لثه را تجربه می‌کنید، همیشه بهتر است با یک متخصص دندانپزشکی مشورت کنید. آنها می‌توانند تشخیص مناسبی ارائه دهند و مؤثرترین درمان را برای شرایط خاص شما توصیه کنند.

درد لثه چگونه بروز می‌کند؟

درد لثه برای هر فرد متفاوت است و ناراحتی شما به علت درد بستگی دارد. درد ممکن است موضعی باشد، به این معنی که شما آن را فقط در یک ناحیه از لثه خود احساس می‌کنید، یا عمومی باشد، به این معنی که درد در سراسر لثه در نواحی مختلف دهان شما گسترده‌تر است. برخی افراد فقط هنگام انجام فعالیت‌های خاص، مانند مسواک‌زدن یا جویدن غذا، درد را تجربه می‌کنند. بااین‌حال، برخی دیگر ممکن است درد مداومی داشته باشند که فروکش نمی‌کند.

اگر درد لثه دارید، این ناراحتی ممکن است؛ مانند یک درد مبهم یا درد ضربان‌دار احساس شود. علائم دیگری نیز می‌توانند در کنار درد شما رخ دهند، مانند:

• خونریزی لثه
• تورم
• زخم روی لثه
• لثه‌های تحلیل رفته
• بوی بد دهان
• دندان‌های شل
• حساسیت دندان

علل بالقوه درد لثه

درد لثه دلایل مختلفی دارد، از عادات روزمره‌ای که بر سلامت دهان و دندان تأثیر می‌گذارند گرفته تا بیماری‌های زمینه‌ای. دانستن اینکه چه چیزی باعث درد لثه می‌شود می‌تواند به شما کمک کند تا تشخیص دهید چه زمانی به دنبال درمان مناسب باشید.

بیماری پریودنتال (بیماری لثه)

بیماری پریودنتال (بیماری لثه) باعث التهاب لثه می‌شود که با تجمع پلاک (یک لایه چسبنده از باکتری) روی دندان‌ها و لثه‌ها ایجاد می‌شود. بیماری لثه بسیار شایع است و تقریباً نیمی از بزرگسالان در ایالات متحده را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. دو نوع اصلی بیماری لثه وجود دارد که عبارت‌اند از:

• ژنژیویت: بیماری خفیف لثه که باعث قرمزی و تورم لثه‌ها می‌شود و ممکن است هنگام مسواک‌زدن یا نخ دندان کشیدن خونریزی کند. همه افراد مبتلا به ژنژیویت درد را تجربه نمی‌کنند، اگرچه می‌تواند باعث حساسیت شود.
• پریودنتیت: بیماری پیشرفته لثه که به لثه‌ها و استخوان‌های نگهدارنده دندان‌ها آسیب می‌رساند. هنگامی که پلاک به جرم تبدیل می‌شود، تحریک لثه می‌تواند باعث ایجاد حفره‌هایی بین دندان‌ها و لثه‌ها شود. این حفره‌ها باکتری‌ها را به دام می‌اندازند و باعث عفونت و ازبین‌رفتن بافت لثه و استخوان می‌شوند.

رعایت بهتر بهداشت دهان و دندان می‌تواند التهاب لثه را معکوس کند. در صورت عدم درمان، التهاب لثه می‌تواند به پریودنتیت تبدیل شود که برای جلوگیری از عوارضی مانند ازدست‌دادن دندان و عفونت، نیاز به درمان منظم دندانپزشکی دارد. عوامل خطر بیماری لثه عبارت‌اند از:

بیماری لثه و کاشت دندان | عوارض خطرناک

• بهداشت دهان و دندان ضعیف
• سیگارکشیدن
• استرس
• دیابت
• داروهایی که باعث خشکی دهان می‌شوند

مسواک‌زدن یا نخ دندان کشیدن خشن

مسواک‌زدن خیلی محکم یا استفاده از مسواک فرسوده یا سفت می‌تواند به طور قابل‌توجهی به بافت لثه آسیب برساند و منجر به درد یا حساسیت لثه شود. روش‌های نخ دندان کشیدن با فشار یا نادرست نیز می‌تواند باعث آسیب به لثه شود. اگر هنگام مسواک‌زدن یا نخ دندان کشیدن به لثه‌هایتان آسیب بزنید، ممکن است لثه‌هایتان خونریزی کنند. برای جلوگیری از آسیب به لثه، می‌توانید:

• از مسواک نرم استفاده کنید
• مسواک خود را هر سه تا چهار ماه یکبار عوض کنید
• با نخ دندان استاندارد، خلال‌دندان یا واتر فلاسر نخ دندان بکشید
• از نخ دندان کشیدن با وسایل غیر دندانی مانند کاغذ تا شده، ناخن یا سنجاق‌قفلی خودداری کنید.

زخم‌های شانکر

آفت دهان زخم‌های کوچک و غیرمسری هستند که می‌توانند روی لثه‌ها، زبان یا داخل گونه‌ها یا لب‌ها ایجاد شوند. آفت دهان ممکن است زرد یا رنگ‌پریده با یک حلقه بیرونی قرمز به نظر برسد و باعث درد تیز و سوزش شود، به‌خصوص هنگام لمس آن. بیشتر آفت‌های دهان یک یا دو هفته طول می‌کشند و خودبه‌خود بهبود می‌یابند.

هر آنچه که باید در مورد لثه سیاه بدانید: علل و بهترین درمان 

هر کسی می‌تواند دچار آفت دهان شود، اما این زخم‌ها بیشتر در افرادی که در بدو تولد زن هستند (AFAB) شایع هستند. عوامل خطر برای زخم‌های دهانی روی لثه‌ها عبارت‌اند از:

• ضعف سیستم ایمنی ناشی از بیماری اخیر
• تغییرات هورمونی (مثلاً بارداری یا قاعدگی)
• استرس
• کمبودهای تغذیه‌ای
• مسواک‌زدن با فشار
• دندان‌مصنوعی نامناسب

آبسه دندان

آبسه دندان عفونتی است که از پوسیدگی دندان، بیماری پریودنتال یا ترک‌خوردگی یا لب پریدگی دندان ایجاد می‌شود. پوسیدگی یا آسیب دندان می‌تواند به باکتری‌ها اجازه دهد تا وارد بافت نرم (پالپ) که حاوی اعصاب و رگ‌های خونی است، شوند و منجر به عفونت و تشکیل چرک شوند . سپس چرک می‌تواند در نوک ریشه جمع شود و آبسه ایجاد کند. علائم آبسه دندان عبارت‌اند از:

باقی ماندن ریشه دندان شکسته در لثه | مراقب باشید!!

• برآمدگی پر از چرک روی لثه‌ها
• درد شدید یا ضربان‌دار
• لثه‌های قرمز یا متورم
• طعم تلخ یا بوی بد دهان
• تب
• حساسیت دندان
• غدد لنفاوی متورم در گردن

تغییرات هورمونی

نوسانات سطح هورمون‌ها، به‌ویژه در دوران بارداری، بلوغ و یائسگی، می‌تواند بر سلامت لثه شما تأثیر بگذارد. افزایش سطح استروژن و پروژسترون، جریان خون به لثه‌های شما را افزایش می‌دهد و این باعث می‌شود که آنها نسبت به مواد محرکی مانند پلاک حساس‌تر شوند. ممکن است متوجه شوید که لثه‌های شما در دوران قاعدگی یا در دوران بارداری متورم، ملتهب یا راحت‌تر خونریزی می‌کنند.

افرادی که در بدو تولد زن (AFAB) نامیده می‌شوند و یائسگی را تجربه می‌کنند، با نوسان سطح هورمون‌هایشان، تغییراتی در سلامت دهان و دندان خود نیز تجربه می‌کنند. در دوران یائسگی، ممکن است احساس سوزش در دهان یا لثه یا افزایش حساسیت به محرک‌های احتمالی لثه را تجربه کنید.

سندرم آلرژی دهانی

سندرم آلرژی دهانی (OAS) یا سندرم آلرژی به گرده و غذا، زمانی است که افراد مبتلا به آلرژی به گرده، پس از خوردن میوه‌ها و سبزیجات خاص، علائم خفیفی را تجربه می‌کنند که دهان را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. پروتئین‌های موجود در این غذاها مشابه پروتئین‌های موجود در گرده هستند و باعث ایجاد واکنش آلرژیک در دهان می‌شوند. علائم OAS در عرض چند دقیقه پس از خوردن غذای محرک ایجاد می‌شوند که ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• لثه‌ها، لب‌ها یا زبان متورم یا تحریک‌شده
• احساس خارش یا سوزش در دهان

حدود یک‌سوم افراد مبتلا به آلرژی فصلی ممکن است به سندرم آلرژی دهانی (OAS) مبتلا شوند. این بیماری معمولاً کودکان را تحت‌تأثیر قرار نمی‌دهد و بیشتر در نوجوانان و بزرگسالان شایع است. در بیشتر موارد، افراد می‌توانند سال‌ها بدون هیچ مشکلی قبل از ابتلا به OAS، غذاهای محرک – مانند موز، کیوی، گلابی، هلو و گوجه‌فرنگی – را بخورند.

علل کمتر شایع

اگرچه کمتر رایج است، سایر علل درد لثه عبارت‌اند از:

• سرطان دهان
• کمبودهای تغذیه‌ای (مثلاً ویتامین A، B12، C و D)
• برخی داروها، مانند مسدودکننده‌های کانال کلسیم یا سرکوب‌کننده‌های سیستم ایمنی
• مسمومیت با فلزات سنگین
• مسمومیت با اشعه

علائم همراه با درد لثه

لازم به ذکر است که درد لثه اغلب با علائم دیگری همراه است. این علائم می‌توانند سرنخ‌هایی در مورد علت اصلی ناراحتی شما ارائه دهند. در اینجا برخی از علائم رایج که می‌توانند با درد لثه همراه باشند، آورده شده است:

۱. خونریزی لثه: این اغلب نشانه بیماری لثه مانند ژنژیویت یا پریودنتیت است. اگر لثه‌های شما به‌راحتی خونریزی می‌کنند، به‌خصوص هنگام مسواک‌زدن یا نخ دندان کشیدن، می‌تواند نشانه وجود یک مشکل باشد.

۲. تورم دهان: لثه‌های متورم می‌توانند به دلایل مختلفی از جمله بیماری لثه، آفت دهان و عفونت ایجاد شوند. تورم می‌تواند محدود به یک ناحیه باشد یا در سراسر دهان پخش شود.

۳. تغییر در ظاهر لثه‌ها: لثه‌های سالم باید سفت و صورتی باشند. اگر لثه‌های شما قرمز، پف‌کرده یا در حال عقب‌نشینی هستند، می‌تواند نشانه بیماری لثه باشد.

عقب نشینی لثه: آیا درمان هنوز امکان پذیر است؟

۴. بوی بد دهان: بوی بد مداوم دهان یا طعم بد در دهان می‌تواند نشانه بیماری لثه یا سایر مشکلات بهداشت دهان و دندان باشد.

۵. لق شدن دندان یا درد هنگام جویدن: این موارد می‌توانند نشانه‌هایی از بیماری پیشرفته لثه یا سایر مشکلات دندانی باشند.

۶. حساسیت به گرما یا سرما: اگر دندان‌ها یا لثه‌های شما به دماهای گرم یا سرد حساس‌تر هستند، می‌تواند نشانه بیماری لثه، پوسیدگی یا سایر مشکلات دندانی باشد.

به یاد داشته باشید، این علائم می‌توانند نشانه‌هایی از مشکلات جدی سلامت دهان و دندان باشند. اگر هر یک از این علائم را همراه با درد لثه تجربه می‌کنید، برای تشخیص و درمان مناسب، مشورت با یک متخصص دندانپزشکی ضروری است.

تشخیص 

تشخیص علت درد لثه شامل ارزیابی جامع توسط یک متخصص دندانپزشکی، مانند دندانپزشک یا متخصص بهداشت دهان و دندان، است. می‌توانید از پزشک خود انتظار داشته باشید که موارد زیر را انجام دهد:^۲۰۱۹

• سابقه پزشکی خود را بررسی کنید و در مورد علائم و عادات سبک زندگی خود اطلاعات کسب کنید
• انجام معاینه دهانی برای شناسایی علائم بیماری یا آسیب در دهان، لثه و دندان‌های شما
• لثه‌های شما را با یک خط‌کش کوچک بررسی می‌کند تا وجود و شدت بیماری لثه را ارزیابی کند.
• برای تشخیص مشکلاتی مانند تحلیل استخوان یا آبسه، عکس‌برداری با اشعه ایکس از دندان‌ها تجویز کند.
  هر آنچه باید درباره پیوند استخوان دندان بدانید!
• درخواست آزمایش خون برای بررسی عفونت‌ها یا بیماری‌های زمینه‌ای که می‌توانند لثه‌های شما را تحت‌تأثیر قرار دهند

بسته به آنچه دندانپزشک شما در طول معاینه متوجه می‌شود، ممکن است شما را برای مراقبت‌های بیشتر به یک متخصص پریودنتیست (دندانپزشکی که آموزش ویژه در تشخیص و درمان بیماری لثه دارد) ارجاع دهد.

درمان درد لثه

برنامه درمانی دقیق شما برای درد لثه به علت دقیق درد و شدت علائم شما بستگی دارد. به‌طورکلی، دندانپزشک شما یا سایر ارائه‌دهندگان خدمات دندانپزشکی ممکن است ترکیبی از درمان‌های خانگی و پزشکی را توصیه کند.

درمان‌های پزشکی

وقتی درمان‌های خانگی برای درمان درد لثه کافی نباشند، دندانپزشک شما ممکن است گزینه‌های درمانی پیشرفته‌تری را توصیه کند، از جمله:

پیوند لثه چیست؟ مزایا و معایب

• تمیزکردن حرفه‌ای دندان: پلاک و جرم دندان را از بین می‌برد و باعث بهبود لثه می‌شود.
• آنتی‌بیوتیک‌ها: با ازبین‌بردن باکتری‌های ایجادکننده عفونت‌هایی مانند آبسه دندان، به درمان آنها کمک می‌کنند.
• دهان‌شویه ضدعفونی‌کننده: التهاب و تورم لثه را کنترل می‌کند، مانند پریدکس (کلرهگزیدین گلوکونات)
• اقدامات دندانپزشکی: آبسه‌ها یا بیماری پیشرفته لثه را از طریق عصب‌کشی، تخلیه آبسه یا لیزر درمانی درمان می‌کند.

  درمان لثه با لیزر – قیمت، روش، مزایا و معایب

• جراحی: بافت‌های آسیب‌دیده را از طریق گزینه‌های جراحی مانند پیوند لثه، پیوند استخوان یا سایر جراحی‌های پریودنتال بازیابی می‌کند.

جراحی لثه و بافت نرم در اصفهان

درمان‌های خانگی رایج برای درد لثه

ما قصد داریم چند درمان خانگی رایج را در زیر فهرست کنیم، اما به‌خاطر داشته باشید که این‌ها درمان‌های جادویی نیستند – اگر در هر مقطعی، حتی با استفاده از درمان‌های خانگی، علائم شما بدتر شد یا تا یک هفته ادامه یافت، بهتر است به پزشک مراجعه کنید.

وقتی خودمان بیماری را تشخیص می‌دهیم، همیشه تشخیص اینکه درد لثه نشانه یک مشکل بزرگ‌تر است، آسان نیست. مراجعه به دندانپزشک به آنها این امکان را می‌دهد که سلامت دهان و دندان شما را بررسی کنند، در مورد علائمتان با شما صحبت کنند و به شما در ایجاد یک برنامه درمانی مؤثر کمک کنند.

صرفاً به این دلیل که یک درمان خانگی رایج است، به این معنی نیست که مؤثر خواهد بود، یا اینکه از نظر بالینی مفیدبودن آن اثبات شده است.

ما سعی کرده‌ایم در زیر برخی از درمان‌های خانگی رایج را که حداقل تا حدی پشتوانه بالینی دارند، فهرست کنیم. ممکن است متوجه شوید که همه آنها برای شما مانند دیگران مؤثر نیستند. باز هم اگر در هر مقطعی نگران سلامتی خود هستید یا علائم شما از بین نمی‌رود (بدتر می‌شود)، معمولاً بهتر است به دندانپزشک مراجعه کنید.

۱. آبکشی با آب‌نمک

شستشو با آب‌نمک یک درمان خانگی بسیار رایج برای مشکلات بهداشت دهان و دندان، از جمله تورم، عفونت و بهبود جراحات است. دندانپزشکان در سراسر جهان توصیه می‌کنند که دهان خود را بانمک بشویید تا به کاهش التهاب و مبارزه با باکتری‌ها کمک کند.

درست‌کردن دهان‌شویه با آب‌نمک و استفاده از آن بسیار آسان است. به‌طورکلی، حدود یک قاشق چایخوری نمک را در هر فنجان آب مخلوط کنید، سپس مقداری از آن مخلوط را حدود دو بار در روز در دهان خود بچرخانید.

۲. کمپرس سرد یا گرم

بسته به علت درد لثه، می‌توان درد لثه را با کمپرس گرم یا سرد تسکین داد.

احساس تورم، گرما، عصبانیت یا التهاب دارید؟ کمپرس سرد را امتحان کنید. یک کیسه یخ را در یک‌پارچه بپیچید و آن را روی قسمت بیرونی صورت خود، نزدیک محل درد، فشار دهید. آن را به مدت 10 تا 20 دقیقه یا بیشتر، یا اگر درد خیلی شدید نیست، فقط پنج دقیقه، در اینجا نگه دارید. می‌توانید این روند را دو تا سه بار در روز تکرار کنید.

احساس درد و سوزش، سفتی، اما نه التهاب؟ می‌توانید به‌جای آن از کمپرس گرم استفاده کنید، که ممکن است برای لثه دردناک تسکین‌دهنده باشد. همان فرایند کمپرس سرد را تکرار کنید، فقط این بار می‌توانید یک‌پارچه را در آب داغ (نه جوش – باید گرم باشد، اما قابل‌تحمل!) قرار دهید و سپس آن را روی قسمت بیرونی صورت خود قرار دهید.

در مورد کمپرس گرم و سرد، آنها را مستقیماً روی لثه‌های خود قرار ندهید.

۳. داروهای بدون نسخه

برخی از داروهای بدون نسخه ممکن است در طول بهبودی درد لثه یا (مشکل مرتبط) شما، کمی تسکین‌دهنده باشند.

برای مثال، افراد گاهی اوقات داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NASIDs) را مفید می‌دانند – ایبوپروفن در اینجا یک نمونه است.

برخی از ژل‌های موضعی نیز در اکثر داروخانه‌ها موجود هستند، مانند ژل‌های بی‌حس‌کننده (که به آنها ژل‌های بی‌حس‌کننده دهانی نیز گفته می‌شود).

اگر در مورد چیزی مطمئن نیستید، قبل از خرید با داروساز خود صحبت کنید. یا بهتر است از دندانپزشک خود مشاوره بگیرید، که ممکن است بتواند به‌جای آن، نسخه مرتبط‌تری برای شما تهیه کند.

۴. درمان‌های طبیعی

ما می‌دانیم که برخی از شما معمولاً داروهای طبیعی را به داروهای بدون نسخه ترجیح می‌دهید؛ بنابراین، آیا پمادهای خانگی طبیعی با پشتوانه بالینی وجود دارد که بتوانید روی لثه‌های خود بمالید؟

توجه: مجدداً، در اینجا به شما یادآوری می‌کنیم که درمان‌های خانگی درمان قطعی نیستند و اگر نگران هستید، معمولاً بهتر است با دندانپزشک خود صحبت کنید – آنها می‌توانند با شما در یک برنامه درمانی شخصی که برای دهان شما مناسب باشد، همکاری کنند.

• روغن میخک: همانطور که در اینجا پیشنهاد شده است ، ماده اصلی موجود در روغن میخک – اوژنول – ممکن است در تسکین موقت درد مفید باشد . بااین‌حال، موسسه ملی بهداشت دولت ایالات متحده (NIH) اظهار می‌دارد که شواهد قابل اعتماد کافی برای اثبات اینکه روغن میخک یک داروی طبیعی مؤثر است، وجود ندارد.
• روغن نعناع: برخی از کاربران معتقدند که روغن نعناع باعث ایجاد حس خنکی در لثه‌های ملتهب و حساس می‌شود – منتول گیرنده‌های سرمای بدن را فعال می‌کند. مطالعات در مورد اثربخشی آن متناقض است و تحقیقات بیشتری مورد نیاز است.
• چای کیسه‌ای: تانن‌های موجود در انواع خاصی از چای (مثل چای سیاه و سبز) ممکن است خواص ضدالتهابی داشته باشند و برخی افراد از چای کیسه‌ای برای درمان التهاب استفاده می‌کنند. برخی تحقیقات نشان می‌دهد که ممکن است چای کیسه‌ای در این زمینه مفید باشد، اما تحقیقات بیشتری لازم است.
• هیدراتاسیون: هیدراته ماندن می‌تواند به بدن شما در بهبودی از مشکلات مختلف، از جمله مشکلات لثه، کمک زیادی کند. هیدراته ماندن می‌تواند به دهان شما در تولید بزاق – سیستم دفاعی طبیعی آن – و همچنین شستشوی دهان از بقایای مواد غذایی، قند یا اسید کمک کند.

داروهای مورد استفاده برای درمان درد لثه

درد لثه می‌تواند ناشی از التهاب، عفونت، آسیب یا بیماری‌های لثه مانند ژنژیویت (التهاب لثه) یا پریودنتیت (بیماری پیشرفته لثه) باشد. برای تسکین و درمان این مشکل، داروهای مختلفی تجویز می‌شوند که شامل موارد زیر است:

داروهای ضدالتهاب و مسکن (کاهش درد و تورم)

الف) مسکن‌های بدون نسخه (OTC)

داروهای ضدالتهاب و مسکن به کاهش درد و تورم کمک می‌کنند. مسکن‌های بدون نسخه مانند ایبوپروفن و استامینوفن از جمله گزینه‌های رایج هستند. ایبوپروفن به کاهش درد و التهاب لثه کمک می‌کند و معمولاً در دوزهای ۲۰۰ تا ۴۰۰ میلی‌گرم هر ۶ تا ۸ ساعت مصرف می‌شود. استامینوفن نیز برای تسکین درد مناسب است، هرچند خاصیت ضدالتهابی ندارد و در دوزهای ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ میلی‌گرم هر ۶ ساعت تجویز می‌شود.

ب) ژل‌ها و پمادهای موضعی

علاوه بر این، ژل‌ها و پمادهای موضعی نیز می‌توانند مؤثر باشند. ژل لیدوکائین به‌عنوان یک بی‌حس‌کننده موضعی، بی‌حسی موقتی برای لثه‌ها ایجاد می‌کند، درحالی‌که ژل دیکلوفناک به کاهش التهاب و درد لثه کمک می‌کند. این داروها می‌توانند به تسکین علائم مرتبط با مشکلات لثه‌ای کمک کنند.

داروهای ضدعفونی‌کننده و آنتی‌بیوتیک (درمان عفونت)

الف) دهان‌شویه‌های ضدعفونی‌کننده

داروهای ضدعفونی‌کننده و آنتی‌بیوتیک‌ها برای درمان عفونت‌ها بسیار مؤثر هستند. دهان‌شویه‌های ضدعفونی‌کننده مانند کلرهگزیدین ۰٫۲% به کاهش باکتری‌های عامل التهاب لثه کمک می‌کنند و معمولاً دو بار در روز به مدت ۳۰ ثانیه استفاده می‌شوند. همچنین، دهان‌شویه بتادین رقیق‌شده به‌عنوان یک ضدعفونی‌کننده قوی برای عفونت‌های لثه شناخته می‌شود.

ب) آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی و موضعی

آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی و موضعی نیز در درمان عفونت‌های لثه کاربرد دارند. آموکسی‌سیلین به همراه کلاولانات برای عفونت‌های باکتریایی لثه تجویز می‌شود، درحالی‌که مترونیدازول به‌ویژه برای عفونت‌های ناشی از باکتری‌های بی‌هوازی مؤثر است. همچنین، استفاده از ژل یا پماد آنتی‌بیوتیک موضعی مانند مترونیدازول می‌تواند به درمان عفونت‌های لثه کمک کند. این داروها به بهبود وضعیت لثه‌ها و کاهش عفونت‌ها کمک می‌کنند.

پیشگیری از درد لثه در آینده

اول‌ازهمه، چه در حال خوردن یک‌تکه پیتزای داغ باشید و چه یک اسکوپ بستنی خوشمزه – ایده خوبی است که لقمه‌های کوچک و قابل‌کنترل داشته باشید، که به جلوگیری از طیف وسیعی از مشکلات دندان‌ها و لثه‌ها کمک می‌کند. اطمینان از خنک بودن غذا برای خوردن نیز ایده خوبی است. فقط مطمئن شوید که بستنی شما بدون قند است!

وقتی سبک زندگی و عادات خود را تغییر دهید، سلامت دهان و دندان بهترین راه برای اطمینان از داشتن لثه‌های قوی است که می‌توانند مسواک‌زدن روزانه را بدون درد تحمل کنند و از بیماری لثه جلوگیری کنند.

مراقبت صحیح از دندان‌ها نه‌تنها از ایجاد و گسترش بیماری لثه جلوگیری می‌کند، بلکه از طیف وسیعی از مشکلات دیگر از جمله موارد زیر نیز جلوگیری می‌کند:

• حساسیت دندان
• بوی بد دهان
• درد و پوسیدگی دندان

برای اینکه بهترین شانس را برای جلوگیری از درد لثه داشته باشید، می‌توانید نکات زیر را در نظر داشته باشید و آنها را به برنامه مسواک‌زدن فعلی خود اضافه کنید:

1. مسواک مناسب را انتخاب کنید: همیشه باید مسواکی با موهای نایلونی نرم انتخاب کنید که به‌آرامی روی دندان‌ها و لثه‌ها کشیده شود. به‌آرامی مسواک بزنید و ببینید آیا احساس درد در دهان شما بهبود می‌یابد یا خیر. همچنین می‌توانید از خمیردندان مخصوصی که برای حساسیت دندان طراحی شده است استفاده کنید، اکثر برندها انواع مختلفی از آن را تولید می‌کنند.
2. حتماً از نخ دندان استفاده کنید: ذرات غذا به‌راحتی می‌توانند بین دندان‌ها گیرکرده و به محل پرورش باکتری‌ها تبدیل شوند. نخ دندان کشیدن احتمال باقی ماندن ذرات غذا بین دندان‌ها پس از مسواک‌زدن را کاهش می‌دهد، که به کاهش احتمال ایجاد زخم لثه کمک می‌کند – و همچنین می‌تواند به مبارزه با بوی بد دهان نیز کمک کند.
3. معاینات منظم: برای اطمینان از سلامت دهان و دندان، به معاینات منظم نیاز دارید، که می‌تواند برای بیماران عصبی دلهره‌آور باشد. حتی اگر یک دندانپزشک کاملاً ماهر باشید، باز هم نمی‌توانید به‌تنهایی از دندان‌های خود مراقبت کنید. مراجعه به یک متخصص بهداشت دهان و دندان نیز ایده بسیار خوبی است، زیرا آنها می‌توانند دندان‌های شما را تمیز کرده و هرگونه پلاک ایجاد شده را از بین ببرند.

همچنین باید برای حفظ یک رژیم غذایی سالم تلاش کنید، که تعادل مناسبی از مواد مغذی و ویتامین‌ها را برای شما فراهم می‌کند تا مطمئن شوید لثه‌های شما در بهترین شرایط هستند و این امر خطر زخم شدن آنها را کاهش می‌دهد.

دود سیگار ممکن است باعث درد لثه، خونریزی لثه و سایر مشکلات دهان شود. اگر از مصرف محصولات دخانی خودداری کنید، احتمال ابتلا یا گسترش بیماری لثه را نیز کاهش می‌دهید، که یکی از دلایل اصلی درد لثه است.

اگر لثه‌های شما به دلیل آسیب‌دیدگی دردناک هستند، باید برای کاهش تورم از کمپرس سرد استفاده کنید و در صورت لزوم به پزشک مراجعه کنید. اگر احساس می‌کنید که ممکن است به مراقبت‌های فوری نیاز داشته باشید، دراسرع‌وقت با دندانپزشک اورژانس تماس بگیرید.

تفاوت بین درد لثه و حساسیت دندان چیست؟

ممکن است در اثر خوردن یا نوشیدن غذاهای خیلی گرم یا خیلی سرد، یا خیلی شیرین یا ترش، درد یا حساسیت دندان را تجربه کنید. درد یا حساسیت خفیف دندان را می‌توان به ساییدگی دندان یا تحلیل لثه نسبت داد، اما درد شدیدتر دندان ممکن است نشان‌دهنده ترک‌خوردگی دندان، ازبین‌رفتن پرکردگی یا پوسیدگی باشد. در اینجا چند دلیل دیگر برای حساسیت دندان‌های شما آورده شده است:

تحلیل لثه پس از کاشت ایمپلنت

• عفونت در اطراف دندان دردناک. ممکن است متوجه یک برآمدگی کوچک یا آبسه روی لثه نزدیک دندان دردناک شوید و هنگام گازگرفتن در آن ناحیه درد احساس کنید.
• دندانی که از بافت لثه بیرون نزده باشد، می‌تواند باعث درد دندان و لثه در ناحیه آسیب‌دیده شود.
• درد عصبی در دندان، که می‌تواند ناشی از چیزهایی مانند دندان‌قروچه یا ساییدن دندان‌ها در خواب باشد. ⁴

حساسیت دندان همچنین می‌تواند ناشی از مشکلاتی مانند موارد زیر باشد:

• عفونت سینوسی
• سردرد میگرنی یا سردردهای خوشه‌ای
• دیابت
• بیماری‌های مرتبط با اعصاب
• مصرف مواد مخدر و الکل، به‌ویژه الکل و مت‌آمفتامین.
• کمبود ویتامین، مانند B12

عواقب درمان‌نشدن درد لثه 

بسیاری از بیماران درد لثه را خیلی جدی نمی‌گیرند. این یک اشتباه است – التهاب و پوسیدگی درمان نشده حتی می‌تواند منجر به… ازدست‌دادن دندان شود! پس درنگ نکنید. به یاد داشته باشید که به تعویق‌انداختن مراجعه به دندانپزشک باعث می‌شود آنچه که اکنون نیاز به درمان دارد با گذشت زمان بدتر شود؛ بنابراین، یک پوسیدگی کوچک که ترمیم آن 20 دقیقه طول می‌کشد، اغلب نیاز به درمان دردناک ریشه دندان خواهد داشت.

اگر درد لثه را دست‌کم بگیرید، باید با عواقب آن روبرو شوید. این آخرین راه‌حل قبل از ازدست‌دادن دندان، درمان دردناک خواهد بود، اما همچنین سردرد، تب، آبسه یا التهاب لوزه را نیز به دنبال خواهد داشت.

چه زمانی به دندانپزشک مراجعه کنیم؟

درحالی‌که درمان‌های خانگی می‌توانند تسکین موقت ایجاد کنند، درد مداوم لثه می‌تواند نشانه یک بیماری جدی‌تر باشد. اگر درد با درمان‌های خانگی فروکش نکرد، وقت آن است که به دندانپزشک مراجعه کنید.

در استودیو لبخند بوستون، ما درک می‌کنیم که درد لثه می‌تواند نشانه‌ی مشکلات مختلف سلامت دهان و دندان، از جمله بیماری لثه، عفونت، آبسه و زخم باشد. تیم ما، به سرپرستی دکتر خوشبو جین، متعهد به ارائه مراقبت‌های جامع دندانپزشکی برای رسیدگی به تمام جنبه‌های سلامت دهان و دندان شما است.

سؤالات متداول

۱. چطور می‌توانم درد لثه‌هایم را متوقف کنم؟

   شما می‌توانید با استفاده از درمان‌های خانگی مانند شستشوی دهان با آب‌نمک گرم، استفاده از مسواک با موهای نرم یا خیلی نرم و استفاده از مسکن‌های بدون نسخه طبق دستورالعمل، درد لثه را تسکین دهید. بااین‌حال، این‌ها راه‌حل‌های موقتی هستند و اگر درد ادامه پیدا کرد، مشورت با دندانپزشک مهم است.

۲. چرا لثه‌هایم ناگهان درد می‌گیرند؟

   درد ناگهانی لثه می‌تواند ناشی از عوامل مختلفی از جمله مسواک‌زدن و نخ دندان کشیدن خشن، بیماری لثه، آفت دهان، مصرف دخانیات، واکنش‌های آلرژیک به محصولات دندانپزشکی و سایر علل مانند بهداشت نامناسب دندان، پوسیدگی دندان و بیماری‌های سیستمیک باشد.

۳. آیا درد لثه از بین می‌رود؟

   در بسیاری از موارد، درد لثه با مراقبت و توجه مناسب خودبه‌خود از بین می‌رود. بااین‌حال، درد مداوم لثه می‌تواند نشانه یک مشکل جدی‌تر دندانی مانند پریودنتیت یا آبسه دندان باشد و باید توسط یک متخصص دندانپزشکی ارزیابی شود.

۴. بیماری لثه چه شکلی است؟

   بیماری لثه که به‌عنوان پریودنتیت نیز شناخته می‌شود، با علائمی مانند تورم یا پف‌کردن لثه‌ها، لثه‌های قرمز روشن یا قرمز تیره، خونریزی آسان لثه‌ها هنگام مسواک‌زدن یا نخ دندان کشیدن، حساس شدن لثه‌ها و بوی بد دهان مشخص می‌شود.

۵. سریع‌ترین راه برای ازبین‌بردن عفونت لثه چیست؟

   سریع‌ترین راه برای خلاص‌شدن از شر عفونت لثه شامل حفظ بهداشت دهان و دندان با مسواک‌زدن حداقل دو بار در روز، استفاده از دهان‌شویه دارویی، نخ دندان کشیدن بعد از غذا، شستشوی دهان با آب شیرین بعد از غذا و چرخاندن آب‌نمک گرم در اطراف دهان برای کمک به کاهش تورم و ازبین‌بردن باکتری‌ها است. بااین‌حال، اگر عفونت ادامه پیدا کرد، مشورت با دندانپزشک مهم است.

۶. آیا مالیدن نمک روی لثه مفید است؟

   بله، نمک می‌تواند به کاهش التهاب لثه و مبارزه با باکتری‌ها کمک کند و در نتیجه سلامت لثه‌ها را تقویت کند. به‌علاوه، می‌تواند به طرز باورنکردنی برای دهان دردناک یا تحریک‌شده تسکین‌دهنده باشد. بااین‌حال، معمولاً توصیه می‌شود که به‌جای استفاده مستقیم از آن، از آن به شکل شستشوی دهان با آب‌نمک استفاده کنید.

7. آیا درد لثه خودبه‌خود خوب می‌شود؟

این موضوع تا حد زیادی به علت درد بستگی دارد. چیزی مانند واکنش آلرژیک یا آسیب ناشی از استفاده بیش از حد محکم از نخ دندان ممکن است با گذشت زمان کمی بهتر شود، اما بیشتر عللی که در بالا ذکر کردیم، نشانه‌هایی از مشکلات گسترده‌تر هستند.

رهاکردن درد لثه به حال خود می‌تواند خطر پیشرفت علائم و بدتر شدن آنها را افزایش دهد. به‌عنوان‌مثال، بیماری لثه می‌تواند از لثه به استخوان فک شما گسترش یابد – که احتمالاً بسیار دردناک‌تر خواهد بود.

علاوه بر این، آکادمی پریودنتولوژی آمریکا خاطرنشان می‌کند که بیماری لثه با تعدادی از بیماری‌های دیگر مانند بیماری قلبی، دیابت، آلزایمر، سرطان و مشکلات تنفسی مرتبط است.

8. چگونه می‌توانم تشخیص دهم که درد لثه‌ام جدی است؟

اگر درد لثه بیش از چند روز ادامه یافت، با تورم یا تب همراه بود، باعث مشکل در غذاخوردن یا صحبت‌کردن شد، یا اگر درد به نواحی دیگر گسترش یافت، آن را جدی بگیرید. این علائم ممکن است نشان‌دهنده عفونت یا بیماری پیشرفته لثه باشد که نیاز به مراقبت‌های دندانپزشکی حرفه‌ای دارد.

9. آیا استرس می‌تواند باعث درد لثه در یک نقطه شود؟

بله استرس می‌تواند به طور غیرمستقیم در درد لثه نقش داشته باشد. استرس اغلب منجر به دندان‌قروچه (بروکسیسم) یا فشردن دندان‌ها روی‌هم می‌شود که به نواحی خاصی از لثه فشار وارد می‌کند. علاوه بر این، استرس می‌تواند سیستم ایمنی بدن شما را تضعیف کند و شما را مستعد ابتلا به عفونت‌ها و بیماری‌های التهابی کند که باعث درد موضعی لثه می‌شوند.

10. درد لثه بعد از کار دندانپزشکی چقدر باید طول بکشد؟

مقداری ناراحتی به مدت ۲۴ تا ۴۸ ساعت پس از انجام اقدامات دندانپزشکی طبیعی است. بااین‌حال، اگر درد بیش از این بازه زمانی ادامه یافت، تشدید شد یا با تورم یا ترشح همراه بود، با دندانپزشک خود تماس بگیرید؛ زیرا این موارد می‌تواند نشان‌دهنده عوارضی باشد که نیاز به توجه دارند.