همه چیز درباره دندان ترک خورده و راه های درمان آن

ترک‌خوردگی یا شکستگی دندان ممکن است به این دلیل اتفاق بیفتد که دندان‌قروچه می‌کنید، دندانتان آسیب می‌بیند یا به این دلیل که سن شما بالا می‌رود. دندان ترک‌خورده ممکن است علائمی مانند درد و تورم ایجاد کند. ممکن است دندان شما نسبت به تغییرات دما حساس باشد. دندانپزشک شما راه‌های مختلفی برای درمان دندان ترک‌خورده دارد. درمان بستگی به محل و شدت ترک دارد.

اینجا در مرکز دندانپزشکی دکتر فرهاد اسماعیلی در اصفهان، در خصوص دندان شکسته و هر آنچیزی که باید در مورد آن بدانید صحبت می کنیم؛ با ما همراه باشید…

دندان ترک‌خورده چیست؟

دندان ترک‌خورده زمانی است که چیزی به دندان شما آسیب می‌رساند و باعث شکستگی کوچک (ترک یا شکستگی) در آن می‌شود. ترک ممکن است به‌اندازه‌ای کوچک باشد که روی دندان شما تأثیری نداشته باشد. در مواقع دیگر ممکن است دندان شما تکه‌تکه شود یا شکافته گردد. یک دندان به‌شدت ترک‌خورده، ممکن است یک اورژانس دندانپزشکی باشد.

درحالی‌که ممکن است در هر یک از دندان‌هایتان ترک داشته باشید، ترک‌ها اغلب در دندان‌های جلویی بالایی و دندان‌های پشت فک پایین (آسیاب‌های فک پایین) اتفاق می‌افتد.

نام‌های دیگر دندان ترک‌خورده، سندرم دندان ترک‌خورده (CTS) و دندان‌شکسته است. چندین قسمت روی دندان شما وجود دارد و شما می‌توانید در تمام آن قسمت‌ها، ترک داشته باشید.

انواع دندان‌های ترک‌خورده

دندانپزشک شما، شکستگی دندان شما را به‌عنوان یکی از پنج دسته زیر طبقه‌بندی می‌کند:

• دندان ترک‌خورده: این یک ترک عمودی است که از سطح گزنده دندان تا خط لثه شما ادامه دارد. گاهی اوقات، ترک به خط لثه و ریشه شما، گسترش می‌یابد.خطوط ترک (ترک‌های خط مو): این ترک‌های کوچک و بسیار نازک، روی مینای دندان شما هستند.
• شکستگی کاسپ: اگر شکافی در اطراف پرکردگی دندان ایجاد شود، ممکن است دچار شکستگی کاسپ شوید. شکستگی کاسپ معمولاً خیلی دردناک نیست.
• شکاف دندان: همان‌طور که از نام آن پیداست، این زمانی است که یک ترک، دندان شما را به دو قسمت تقسیم می‌کند. یک شکاف دندانی ممکن است زیر خط لثه شما قرار گیرد.
• شکستگی عمودی ریشه: این یک ترک است که از زیر خط لثه شما شروع می‌شود و به سمت سطح دندان شما حرکت می‌کند. این نوع ترک دندان ممکن است علائمی ایجاد نکند مگر اینکه پالپ دندان شما عفونی شود.

جراحی لثه در اصفهان

آیا ترک‌خوردن دندان، آسیب جدی است؟

می‌تواند باشد؛ به‌عنوان‌مثال، یک ترک در دندان شما، راه را برای باکتری‌ها باز می‌کند تا به پالپ دندان شما نفوذ کند و باعث آبسه دندان شود. در صورت عدم درمان، آبسه دندان ممکن است به استخوان فک شما سرایت کند. همچنین ممکن است به عضلات صورت، تاندون‌ها و سلول‌های چربی صورت و گردن شما راه پیدا کند.

علائم ترک‌خوردگی دندان چیست؟

دندان‌شکسته شامل یک ترک قابل‌توجه است که فراتر از مینای دندان گسترش می‌یابد. به‌این‌ترتیب، می‌تواند به عاج و حتی عصب دندان برسد.
شدت شکستگی دندان می‌تواند متفاوت باشد، اما ممکن است منجر به چندین عواقب ناراحت‌کننده شود:

درد شدید

یکی از فوری‌ترین و قابل‌توجه‌ترین عوارض شکستگی دندان، درد شدید است. وقتی دندان می‌شکند، اعصاب حساس داخل دندان، ممکن است تحریک شوند. این می‌تواند باعث درد شدید دندان و دهان گردد.

علاوه بر این، سطح درد می‌تواند از ناراحتی خفیف تا درد طاقت‌فرسا، متغیر باشد. این بستگی به وسعت شکستگی و نزدیکی به عصب دارد. درد دندان می‌تواند توسط محرک‌های مختلفی مانند هوا، غذاهای سرد یا گرم و فشار ملایم هنگام گازگرفتن، ایجاد شود.

خونریزی

اگر شکستگی دندان تا خط لثه گسترش یابد، خونریزی ممکن است رخ دهد. سناریوی دیگر این است که آسیب قابل‌توجهی به بافت لثه اطراف وارد شود.

وجود خون می‌تواند هشداردهنده باشد. علاوه بر این، می‌تواند به ناراحتی و اضطراب ناشی از شکستگی دندان اضافه کند. با اعمال فشار ملایم با گاز تمیز، خونریزی را کنترل کنید و به‌سرعت به دندانپزشک مراجعه کنید.

مشکل در جویدن

دندان‌شکسته، می‌تواند بر توانایی جویدن و غذاخوردن شما تأثیر بگذارد. دندان‌شکسته ممکن است باعث ناهماهنگی در بایت شما شود؛ در نتیجه، در جویدن و آسیاب‌کردن غذا مشکل خواهید داشت. این ممکن است منجر به اجتناب از برخی غذاها و محدودیت‌های غذایی شود؛ در نتیجه، می‌تواند به طور بالقوه بر تغذیه و سلامت کلی شما تأثیر بگذارد.

افزایش حساسیت

فراتر از درد فوری، دندان‌شکسته می‌تواند منجر به افزایش حساسیت شود. اعصاب و عاج در معرض تماس می‌توانند به تغییرات دما بسیار حساس شوند؛ در نتیجه، این می‌تواند باعث ناراحتی یا درد در هنگام مصرف غذاها و نوشیدنی‌های سرد یا گرم شود.

خطر عفونت

دندان‌شکسته نیز باعث ایجاد شکاف در لایه‌های محافظ دندان می‌شود؛ به‌این‌ترتیب، دهان شما را در برابر تهاجم باکتری‌ها، چه در دندان‌عقل یا دندان دیگر، آسیب‌پذیر می‌کند. باکتری‌ها می‌توانند منجر به عفونت در داخل دندان یا بافت لثه، شوند.

عفونت‌های دندانی می‌توانند باعث درد و تورم اضافی شوند. علاوه بر این، در صورت عدم درمان، عفونت ممکن است به سایر قسمت‌های بدن سرایت کرده و آسیب بیشتری ایجاد کند.

علت ترک‌خوردگی دندان چیست؟

شایع‌ترین علل ترک‌خوردگی دندان عبارت‌اند از:

• سن: دندان‌های شما با افزایش سن، فرسوده می‌شوند و احتمال ترک‌خوردن دندان را افزایش می‌دهند. احتمال ترک دندان در افراد ۵۰ساله و بالاتر، از افراد جوان بیشتر است.
• گازگرفتن غذاهای سفت: یخ، آب‌نبات و دانه‌های ذرت بوداده، می‌توانند دندان‌های شما را بشکنند.
• درمان‌های دندانپزشکی: درمان‌هایی مانند پر کردن دندان یا درمان کانال ریشه، به‌ویژه اگر درمان شامل دریافت روکش دندان نباشد، می‌تواند دندان‌های شما را ضعیف کرده و احتمال ترک‌خوردن دندان را افزایش دهد.
• دندان‌قروچه: استرس و سایر مسائل، ممکن است باعث دندان‌قروچه و به‌مرورزمان باعث ترک‌خوردن دندان شود.
• ضربه به دندان: اگر به دهان ضربه بخورد، این می‌تواند دندان را بشکند. این ممکن است در صورت زمین‌خوردن، آسیب‌دیدن در حین ورزش یا تصادف با وسیله نقلیه، اتفاق بیفتد.

درمان شکستگی کامل تاج و آسیب ریشه با کاشت ایمپلنت

ترک‌خوردگی دندان چگونه تشخیص داده می‌شود؟

برای تشخیص شکستگی دندان، دندانپزشک در مورد علائم و علل احتمالی سؤال می‌کند. بعد، آنها:

• از شما بخواهد که یک چوب را گاز بگیرید تا ببینید آیا درد دارید یا خیر.
• دندان شما را برای علائم ترک و آسیب‌های دیگر بررسی می‌کند.
• لثه‌ها را از نظر التهاب معاینه می‌کند؛ زیرا شکستگی‌های عمودی ممکن است لثه‌های شما را تحریک کند.
• نوری را از روی دندان شما عبور می‌دهد تا ترک را مشخص کند (ترانسیلومیناسیون).

برای مشاهده شکستگی‌ها و مسائل مربوط به آن، مانند تحلیل استخوان، از دندان رادیوگرافی می‌گیرند. تصویربرداری ممکن است شامل یک اسکن سه‌بعدی به نام سی‌تی‌اسکن با پرتو مخروطی (توموگرافی کامپیوتری) باشد که می‌تواند ازدست‌دادن استخوان را نشان دهد که ممکن است نشانه‌ای از شکستگی باشد.

• برای کمک به یافتن ترک از پروب پریودنتال استفاده کنید. پروب پریودنتال ابزار کوچکی است که ازدست‌دادن استخوان اطراف دندان شما را اندازه‌گیری می‌کند.

دندانپزشک ممکن است شما را برای درمان بیشتر یا متفاوت، به یک متخصص ریشه (متخصص کانال ریشه) ارجاع دهد. اندودنتیست یک متخصص دندانپزشکی است که بر روی درمان مسائل مربوط به پالپ و ریشه دندان تمرکز دارد.

دندان‌های ترک‌خورده چگونه درمان می‌شوند؟

درمان ترک‌خوردگی دندان، بستگی به میزان آسیب به دندان شما دارد. درمان‌های رایج دندان ترک‌خورده عبارت‌اند از:

هنگامی که به مطب دندانپزشکی می‌رسید، دندانپزشک شما ابتدا از دندان آسیب‌دیده عکس اشعه ایکس می‌گیرد. این به او این امکان را می‌دهد که برای شما یک برنامه درمانی طراحی کند و از بهترین روش درمان دندان‌شکسته استفاده کند.

پرکننده سرامیکی

یکی از روش‌هایی که دندانپزشکان برای درمان دندان‌شکسته استفاده می‌کنند، پرکردن دندان برای تقویت ساختار طبیعی دندان است. این کار زمانی انجام می‌شود که تنها بخش کوچکی از دندان شما شکسته یا بریده شده باشد. یک پرکننده سرامیکی از مواد چینی هم‌رنگ دندان ساخته شده است.

دندانپزشک بی‌حسی موضعی انجام می‌دهد، دندان را تمیز می‌کند و لایه به لایه پرکننده‌های سرامیکی را اعمال می‌کند. با هر لایه، او از نور ماورا بنفش برای سخت‌شدن مواد استفاده می‌کند. او مواد اضافی را برش می‌دهد و دندان ترمیم شده را برای ترمیم کامل شکل می‌دهد.

کاربرد درمان های دندانپزشکی ترمیمی

تاج دندان

دندانپزشک ما از روکش دندانی، برای تسکین درد دندان‌شکسته استفاده می‌کند. روکش یک کلاهک دندانی است که برای ازبین‌بردن حساسیت روی دندان قرار می‌گیرد. گاهی اوقات از پر کردن دندان برای ساختن ساختار دندان، قبل از پوشاندن آن با روکش و برای بهبود ظاهر، استفاده می‌شود.

کلینیک‌هایی مانند مرکز ایمپلنت دکتر فرهاد اسماعیلی که از تجهیزات مدرن استفاده می‌کنند، ترمیم تاج را در یک‌بار انجام می‌دهند. دندانپزشک، قالب دیجیتالی دندان را می‌گیرد و داده‌ها را برای ساخت روکش به دستگاه فرز می‌فرستد.

ونیر کامپوزیت در اصفهان

درمان کانال ریشه

هنگامی که آسیب دندانی با درد همراه است، ممکن است قسمت بزرگی از پالپ دندان عفونی شده باشد. درمان دندان‌شکسته برای این مورد، درمان ریشه است. متخصص اندودنتیست این روش را با دسترسی به پالپ دندان، برای ازبین‌بردن عفونت انجام می‌دهد. او در نهایت ساختار دندان آسیب‌دیده را می‌پوشاند تا با روکش آن را بازسازی و تقویت کند.

درمان ریشه دندان در اصفهان

کانتورینگ دندان

 دندانپزشک شما ممکن است لبه‌های ناهموار را صاف کند، نواحی که دندان شما بیش از حد ضربه می‌زند را بررسی و تنظیم کند و دندان شما را جلا دهد.

کشیدن دندان

اگر ترک در دندان شما، آسیب شدیدی به ریشه و اعصاب وارد کند، ممکن است دندانپزشک خارج‌کردن دندان شما را توصیه کند. آنها ممکن است دندان شما را با یک بریج یا ایمپلنت دندان، جایگزین کنند.

تعمیر دندان ترک‌خورده چقدر طول می‌کشد؟

ترمیم دندان‌شکسته شما ممکن است هفته‌ها یا ماه‌ها طول بکشد که بستگی به درمان شما دارد. دندانپزشک یا متخصص ریشه، روند ترمیم را توضیح می‌دهد؛ مثلاً:

• روکش‌ها: دندانپزشک شما گاهی اوقات می‌تواند یک روکش را در یک روز قرار دهد، اما اغلب به چندین نوبت نیاز دارد.
• کشیدن دندان: جایگزینی دندان با ایمپلنت ممکن است ماه‌ها طول بکشد.
• ونیرهای دندان: معمولاً سه تا چهار هفته طول می‌کشد تا یک روکش ایجاد شود تا دندانپزشک بتواند آن را روی دندان شما قرار دهد.

آیا همیشه به درمان دندان ترک‌خورده نیاز دارم؟

نه اگر دندان ترک‌خورده‌ای دارید که باعث عفونت، ایجاد درد یا امتداد بسیار عمیق یا دورتر از دندان شما مانند ترک مویی نمی‌شود، ممکن است نیازی به درمان نداشته باشید. اگر علائمی دارید یا متوجه وجود ترک در یکی از دندان‌های خود شدید، همیشه باید با دندانپزشک صحبت کنید.

آیا می‌توانم دندان ترک‌خورده را در خانه تعمیر کنم؟

نه شما نمی‌توانید. اگر مشکوک به ترک‌خوردگی دندان هستید، حتماً باید با دندانپزشک صحبت کنید. دندان تراشیده می‌تواند به معنای خطر فرسایش مینای دندان و قرارگرفتن آن در معرض عفونت باشد. این عوارض ممکن است منجر به درمان دندانپزشکی تهاجمی‌تر، مانند کانال ریشه یا کشیدن دندان شود.

شما می‌توانید با یک دندانپزشک اورژانس تماس بگیرید تا دندان بریده شده خود را معاینه کند و با روکش دندان یا باندینگ دندان ترمیم شود. اگر دندانپزشک فوراً در دسترس نباشد، می‌توانید تا زمانی که بتوانید به نزد دندانپزشک بروید، با روش‌های زیر از دندان‌شکسته خود مراقبت کنید:

دهان خود را با محلول نمکی گرم بشویید

فوراً دهان را با محلول آب‌نمک گرم بشویید. اگر شکستگی دندان، به دلیل ضربه به‌صورت است، می‌توانید با گذاشتن کمپرس سرد هر چند دقیقه یک‌بار، تورم کنار گونه‌تان را به حداقل برسانید.

موم دندان استفاده کنید

اگر قسمت کوچکی از دندان‌شکسته است و باعث ایجاد لبه دندانه‌دار شده است، موم دندان می‌تواند از داخل دهان شما در برابر آسیب و عفونت باکتریایی محافظت کند. اگر به موم دندان دسترسی ندارید، از مقدار کمی آدامس بدون قند استفاده کنید.

از جویدن نزدیک محل دندان‌شکسته، خودداری کنید

احتمال شکستگی دندان آسیب‌دیده، بیشتر از دندان طبیعی است. از خوردن، نزدیک دندان خرد شده خودداری کنید و از غذاهای نرم؛ مانند تخم‌مرغ، آووکادو، پوره سبزیجات و اسموتی‌ها استفاده کنید.

مسکن‌های بدون نسخه

برخورد مواد با دندان‌شکسته، می‌تواند منجر به ناراحتی و حساسیت شود. مسکن‌های بدون نسخه می‌توانند در مدیریت درد مفید باشند تا زمانی که به دندانپزشک خود مراجعه کنید.

اطمینان حاصل کنید که دستورالعمل‌های دوز توصیه شده را دنبال کنید. علاوه بر این، توجه داشته باشید که از تجاوز از محدودیت‌های اعلام شده، خودداری کنید.

مسکن‌های معمولی مانند ایبوپروفن یا استامینوفن، می‌توانند به طور موقت درد دندان را تسکین دهند؛ بااین‌حال، به یاد داشته باشید که آنها جایگزینی برای مراقبت‌های دندانپزشکی حرفه‌ای نیستند.

آیا می‌توان از ترک‌خوردن دندان جلوگیری کرد؟

درحالی‌که ممکن است همیشه نتوانید از ترک‌خوردن دندان جلوگیری کنید، اقداماتی وجود دارد که می‌توانید برای کاهش احتمال ابتلا به آن انجام دهید:

• بهداشت دهان و دندان را رعایت کنید: دهان خود را تمیز نگه دارید و مرتباً به دندانپزشک مراجعه کنید. دندان‌های ترک‌خورده ممکن است علائمی ایجاد نکنند، اما معاینات منظم دندانپزشکی حتی کوچک‌ترین ترک‌ها را در دندان‌های شما تشخیص می‌دهد.
• از دهان و دندان‌های خود محافظت کنید: اگر ورزش‌های تماسی را انجام می‌دهید که احتمال ضربه خوردن به دهانتان وجود دارد، مانند فوتبال، بسکتبال یا هاکی، از محافظ دهان استفاده کنید. همچنین اگر فعالیت‌هایی را انجام می‌دهید که احتمال زمین‌خوردن دارید، مانند دوچرخه‌سواری، اسکیت روی یخ یا ژیمناستیک، محافظ دهان ایده خوبی است.
• چیزهای سفت نجوید: این شامل جویدن یخ، آب‌نبات سفت و ناخن می‌شود. همچنین از دندان‌های خود برای پاره‌کردن برچسب یا بسته‌بندی پلاستیکی، استفاده نکنید.

اگر دندان ترک‌خورده باشد، چه انتظاری می‌توانم داشته باشم؟

با درمان سریع، دندان‌های ترمیم شده می‌توانند سال‌ها دوام بیاورند و مشکل دیگری ایجاد نکنند؛ اما حتی با درمان، ترک‌های دندان گاهی بزرگ‌تر یا شکافته می‌شوند. این می‌تواند در برخی مواقع منجر به ازدست‌دادن دندان گردد.

چه زمانی باید به دندانپزشکم مراجعه کنم؟

اگر علائم ترک‌خوردگی دندان مانند دندان‌درد دارید، با دندانپزشک خود تماس بگیرید. تشخیص و درمان زودهنگام دندان، ممکن است به شما کمک کند از مسائل جدی‌تری مانند عفونت جلوگیری کنید.

در اینجا چهار عواقب رایج دندان‌شکسته شده آورده شده است:

حساسیت

هنگامی که دندان شما می‌شکند، لایه محافظ مینای دندان را به خطر می‌اندازد. با این کار، حساسیت به تغییرات دما بیشتر می‌شود؛ در نتیجه ممکن است هنگام مصرف غذاها و نوشیدنی‌های سرد یا گرم، احساس ناراحتی یا درد کنید. این حساسیت می‌تواند بسیار ناراحت‌کننده باشد و ممکن است بر عادات خوردن و آشامیدن شما تأثیر بگذارد.

پوسیدگی دندان

دندان‌شکسته می‌تواند خطر بیشتری برای پوسیدگی دندان ایجاد کند. شکاف‌های دندان، مکان مناسبی برای مخفی‌شدن باکتری‌ها و ذرات غذا ایجاد می‌کنند.

حتی با مسواک‌زدن منظم و نخ دندان کشیدن، تمیزکردن کامل این نواحی می‌تواند چالش‌برانگیز باشد. در نتیجه، تجمع باکتری‌های مضر و ایجاد حفره‌ها را افزایش می‌دهد. در صورت عدم درمان، پوسیدگی دندان می‌تواند پیشرفت کند و ممکن است به درمان‌های دندانپزشکی گسترده‌تری نیاز داشته باشد.

درمان پوسیدگی و مشکلات شکاف کام و لب با دندانپزشکی

ضعیف‌شدن دندان

شکستگی دندان ممکن است یکپارچگی ساختاری دندان را به خطر بیندازد. به‌این‌ترتیب، ضعیف‌شدن دندان می‌تواند دندان را مستعد آسیب بیشتر کند. این شامل شکستگی بیشتر دندان می‌باشد.

دغدغه‌های زیبایی‌شناختی

گذشته از مسائل عملکردی، دندان‌شکسته شده می‌تواند بر ظاهر لبخند شما تأثیر بگذارد و آسیب قابل‌مشاهده می‌تواند باعث آسیب به عزت‌نفس شما گردد. در نتیجه، می‌تواند اعتمادبه‌نفس شما را هنگام صحبت‌کردن یا لبخندزدن در جمع تحت‌تأثیر قرار دهد.

آیا دندان ترک‌خورده می‌تواند بهبود یابد؟

نه دندان ترک‌خورده نمی‌تواند التیام یابد، اما درمان ممکن است دندان شما را نجات دهد. ترمیم سریع دندان‌شکسته می‌تواند خطر آسیب بیشتر و عفونت را کاهش دهد.

یادداشتی از کلینیک دکتر فرهاد اسماعیلی

راه‌های زیادی برای ترک‌خوردن دندان وجود دارد: خردکردن هسته ذرت بوداده یا چوب نعناع، خردکردن یخ خرد شده یا دندان‌قروچه. اما مراجعه به دندانپزشک، تنها راه برای کاهش احتمال ایجاد یک مشکل جدی برای سلامتی شما می‌باشد. آنها دندان شما را از نظر علائم آسیب، بررسی می‌کنند و درمان مناسب را توصیه می‌کنند.